Samowarkiem do Zegrza - opracował na podstawie mat. J. Szczepańskiego: Andrzej Karski
Mało znana jest historia nieistniejących już linii kolejowych w okolicach Zegrza, Nieporętu oraz Orzechowa. Niewiele osób dziś wie, że już w 1899 roku wybudowana została przez prywatnych inwestorów linia wąskotorowa z Warszawy do Marek. zalewzegrzynski.net
Podczas I wojny światowej, w 1915 roku, gdy Warszawę i okolice zajęły wojska niemieckie, ich dowództwo zaproponowało zarządowi mareckiej wąskotorówki, budowę nowych linii odchodzących ze stacji Struga. Pierwsza miała prowadzić przez Mostki Wólczyńskie, Nieporęt do stacji kolejowej w Zegrzu. Druga natomiast, dochodzić aż do Wawra. Budowa nowych linii, w zamyśle władz niemieckich, miała umożliwić transport żołnierzy z Zegrza na poligon w Rembertowie oraz zapewnić dowóz drewna i innych materiałów do budowy umocnień polowych na przedmościu Warszawy. Po uzyskaniu zgody i dostarczeniu szyn przez wojsko niemieckie, w szybkim czasie wybudowano najpierw odcinek linii Zegrze - Nieporęt - Struga - Wawer. Przy czym, do ułożenia szyn wykorzystano dawny nasyp wzniesiony jeszcze przez Rosjan. Tory ułożono wzdłuż traktu fortecznego Zegrze - Rembertów, wybrukowanego na początku XX stulecia. zalewzegrzynski.net
To jednak nie wszystko, gdyż tuż za Nieporętem Niemcy wybudowali dodatkową odnogę linii odchodzącą do koszar w Białobrzegach i fortu w Beniaminowie. Tędy właśnie, w czasie kryzysu przysięgowego, w lipcu 1917 roku, kolejką tą przewieziono do obozu internowanych oficerów legionowych. Budowa kolei wąskotorowej do Zegrza miała być, w zamierzeniach właścicieli kolejki mareckiej, pierwszym fragmentem dłuższej linii wąskotorowej Warszawa - Marki - Zegrze - Serock - Pułtusk, gdyż już wówczas przewidywano, iż nad Narwią, Bugiem i Rządzą powstaną obiekty letniskowe dla mieszkańców stolicy. Niestety plany te nigdy nie zostały zrealizowane. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kolej wąskotorowa do Zegrza i Wawra straciła na znaczeniu i komunikacja na tych odcinkach zaczęła zamierać. Do całkowitej utraty znaczenia przez wąskotorówkę przyczyniła się likwidacja zegrzyńskiej twierdzy a zwłaszcza odbudowa linii normalnotorowej z Legionowa do Zegrza. Jeszcze w 1922 roku po wąskotorowych trasach kursowały w każdą niedzielę dwa pociągi osobowe, jednak w rok później linię definitywnie zamknięto i przystąpiono do rozbiórki szyn. zalewzegrzynski.net
Jako ciekawostkę można podać, że linię wąskotorową obsługiwały najpierw małe parowozy produkcji rosyjskiej a następnie silniejsze nieco lokomotywy niemieckie firmy Henschel oraz Schwarzkopf.