Pultusk - rys historyczny - foto i tekst: Tomasz Sieledcow

zalewzegrzynski.net zalewzegrzynski.net Pułtusk to jedno z najstarszych miast Mazowsza. Najstarsze podania lokują w tym miejscu gród z mieszczącą się pogańską świątynią w jej centrum. W 1257 roku za sprawą księcia Siemowita I miasto otrzymuje akt lokacji. W wiekach średnich za sprawą biskupów płockich, którzy rezydowali na miejscowym zamku i do nich należącym nastąpił rozwój miasta. Ówczesny Pułtusk był jednym z centrów handlu zbożem i taki stan trwał aż do najazdu Szwedów, którzy przyczynili się do spustoszenia i wielkich zniszczeń będących bezpośrednią przyczyna upadku świetności miasta nad Narwią.

Kolejnym bardzo istotnym okresem dla rozwoju Pułtuska był wiek XVI gdzie Jezuici utworzyli szkołę a wykładali w niej Andrzej Bobola i Piotr Skarga. Z początkiem drugiej połowy wieku powstał też pierwszy teatr publiczny, gdzie jedno z przedstawień zaszczycił sam Jan Kochanowski. Na miejscowym zamku gościł również sam Król Zygmunt III Waza.

Historia nie szczędziła Pułtuska, który musiał stawiać jej czoło wielokrotnie. Bitwa jaką Szwedzi stoczyli z wojskami saskimi w 1703 roku odcisnęła na mieście swoje piętno. Niespełna po 100 latach pod Pułtusk podeszły wojska Cesarza Napoleona I tocząc w ciężkich zimowych warunkach walki z rosyjskim regimentem stacjonującym wówczas w Pułtusku. Fakt ten został umieszczony na Łuku Triumfalnym w Paryżu.

zalewzegrzynski.net zalewzegrzynski.net Bardzo wyjątkowym dla miasta i jego mieszkańców było zjawisko "deszczu meteorytów" jaki spadł w XIX wieku w okolicach Pułtuska. Teren na jaki spadali gwiezdni przybysze zaczynał się na wschód od Pułtuska aż do miejscowości Różan. Jak wspominali ówcześni świadkowie tego zdarzenia oglądający upadki meteorytów określali to jak kanonadę wielu dział i karabinów. W British Museum znajdują się jego największe okazy osiągające wagę 8 - 9 kilogramów. Wiele okazów można obejrzeć w Muzeum Ziemi w Warszawie oraz Muzeum w Pułtusku mieszczącym się w średniowiecznej baszcie na rynku. ( zdjęcie poniżej) Potem po kilku latach nastąpił wielki pożar, który strawił większość zabudowań w tym wiele cennych księgozbiorów.

Układ rynku pozostał niezmieniony do dziś i jest najdłuższym rynkiem w Europie gdzie długość jednego boku dochodzi do 400 metrów, a kształt zbliżony jest do trójkąta.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku w Pułtusku zaczął stacjonować 13 Pułk Piechoty. Okres II wojny światowej to bardzo ciężkie czasy zarówno dla miasta jak i mieszkańców. Jednakże sam niemiecki blitzkrieg oraz okupacja nie poczyniły tylu szkód co ofensywa Armii Czerwonej w styczniu 1945 roku. Nacierające odziały sowieckie starły się z wycofującymi wojskami niemieckimi w wyniku czego zostało zniszczonych około 85% wszystkich zabudowań a 16 tysięcy poległych czerwonoarmistów spoczęło w miejscowym mauzoleum upamiętniające to wydarzenie.

zalewzegrzynski.net zalewzegrzynski.net Mimo iż Pułtusk jest bardzo małym miastem zamieszkałym przez około 19 tysięcy mieszkańców to wartym odwiedzenia, poczucia tego klimatu i spokoju jaki panuje tu na co dzień. Każdy znajdzie tu coś smacznego do zjedzenia jak i odpoczynku nad Narwią gdzie w okolicy zamku w którym mieści się dziś Dom Polonii znajduje się stanica wodna. Można w niej wypożyczyć sprzęt pływający jak również skorzystać ze spacerów wodnych gondolą.

Stąd Pułtusk zwany jest często "Wenecją Mazowsza". Oprócz wielu atrakcji turystycznych dla sympatyków fauny i flory można zaobserwować wiele gatunków ptactwa jak i bobry, które zadomowiły się w tym rejonie miejmy nadzieję na stałe.