| Pałac w Jadwisinie - tekst: Andrzej Karski |
| Miejscowość Jadwisin w gminie Serock, położona dokładnie w połowie drogi między Zegrzem a Serockiem znana jest z dwóch ciekawych obiektów, mianowicie rezerwatu przyrody Wąwóz Szaniawskiego z resztkami dworku sławnego dramatopisarza oraz z pałacu Radziwiłłów położonego w rozległym prawie 100 hektarowym kompleksie parkowo-leśnym. Ten drugi zasługuje na szczególną uwagę ze względu na oryginalna architekturę. Jest to bodajże najciekawszy na Mazowszu przykład kostiumy francuskiego w architekturze, czyli obiekt w rzadko spotykanym stylu eklektycznym, czyli zawierającym w sobie kilka przenikających się wzajemnie stylów architektonicznych. W tym przypadku nie jest to jednak chaotyczna mieszanina stylów, ale doskonale
i harmonijnie zaprojektowana i skomponowana budowla. Do tego budowla, mimo upływu lat, świetnie utrzymana i zagospodarowana.
Warto przyjechać do Jadwisina i ją obejrzeć. Warto też zapoznać się z ciekawą historią jej powstania. A było to tak:
|
| Zegrze i okolice (w sumie 4500 ha), pod koniec XIX wieku, należało do posagu Jadwigi Krasińskiej, która po poślubieniu Macieja Radziwiłła zamieszkała w nim na stałe. Niestety, już po kilkunastu latach, część obszaru dworskiego została wykupiona przez rząd carski z przeznaczeniem na budowę pomocniczych obiektów wojskowych twierdzy modlińskiej. Dotychczasową siedzibe Radziwiłłów przekształcono w kasyno oficerskie. Małżonkowie stanęli więc przed koniecznością budowy nowej siedziby, co przy ich zasobności nie stanowiło zbytniego problemu. Problemem był wybór miejsca. Po rozważeniu różnych wariantów lokalizacji, wybór padł na wysoką skarpę nadnarwiańską
w Jadwisinie. Do zaprojektowania nowego pałacu zaproszono znanego francuskiego architekta Franςaisa Arvwufa. Przygotował on projekt budowli w modnym ówcześnie stylu eklektycznym, czyli we wspomnianym na wstępie kostiumie francuskim. Na podstawie projektu pałac wybudowano w latach 1896-98. Zewnętrznym wyglądem nowa siedziba Radziwiłłów nawiązywała do niektórych budowli francuskiego renesansu, choć jej bryła nie była symetryczna. Rozległy parterowy budynek posiada wyraźnie zaznaczone poddasze z drewnianymi lukarniami. Na uwagę zasługuje też czworoboczna wieża w elewacji frontowej oraz piętrowe ryzality zwieńczone trójkątnymi szczytami. Budynek bardzo wyraziście prezentuje się na tle otaczającej go zewsząd zieleni, a to dlatego, iż z zewnątrz wyłożony został płytkami z czerwonej terakoty, a otwory okienne i drzwiowe oraz narożniki, obramowane białym piaskowcem.
Pałac znajduje się w otoczeniu ponad 100 hektarowego lasu, który dopiero w pobliżu budowli przekształca się w ok. 20 ha starannie zaprojektowany i utrzymany park krajobrazowy.
|
| Z okien pałacu od strony południowej roztacza się malowniczy widok na Zalew Zegrzyński oraz na ujście wpadającej doń rzeki Rządzy.
Pałac do wybuchu II wojny światowej stanowił siedzibę Radziwiłłów. Po wojnie popadł nieco w zapomnienie i dopiero w 1960 roku przekształcony został w pilnie strzeżony ośrodek wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów. W tym czasie był kilkakrotnie przebudowywany i remontowany. Dobudowano do niego stołówkę, kryty basem i kilkanaście, szpecących park, domków kempingowych.
Obecnie, od roku 1990, ośrodek i pałac jest ogólnodostępny. Można obiekt nie tylko zwiedzać, ale i wynająć w nim pokój na weekend lub dłuższy urlopowy wypoczynek.
|
